Қазақстанда жасанды ұрықтандыру жасататын жұптар саны артып келеді

14 Мамыр, 2019 128

Turkistan.kz ақпараттық порталы. Қазақстанда 25 жасқа дейінгі бала туатын жастағы қыздар арасында ерте жүктілік және аборт тақырыбы өзекті болып қалуда. Өкінішке қарай, әйелдер қауымы арасында көпшілігі абортты қажетсіз жүктіліктің алдын алудың бірден-бір тәсілі деп санайды. Аборттан кейінгі ең қорқынышты диагноз – бедеулік. Бүгінгі таңда елімізде әрбір бесінші отбасы осындай жағдайды басынан өткереді, деп мәлімдеді алматылық репродуктивті медицина орталығының гинеколог-репродуктологы.

Сарапшылар Алматы қаласының жоғарғы оқу орындары студенттерінің арасында зерттеу жүргізген болатын. Респондент-қыздардың 57%-ы 20-25 жас аралығында отбасын құруды жоспарлайды екен ал, респондент-жігіттердің 30%-ы 20-25 жас аралығында, 34%-ы 25 жастан кейін отбасыларын құруды жоспарлайды. Сауалнама барысында респондент-қыздарда да және респондент-жігіттер де репродуктивті денсаулыққа кері ықпал ететін факторлардың қатарына зиянды әдеттерді (31% қыздар және 30% жігіттер), жыныс жолдарымен берілетін ауруларды (20% қыздар және 18% жігіттер), тәуекелді жыныстық мінез-құлықты және контрацепциялардың болмауын (9% қыздар және 21 % жігіттер) жатқызды. Қыздардың 44%-ы және жігіттердің 27%-ы барлық факторларды кері ықпал етеді деп санайды. 

Алматылық репродуктивті медицина орталығының гинеколог-репродуктологы Ләззат Айтқожина жүздеген әйелге ана болу бақытын сезініп, өмірдің мағынасын табуға көмектескен жоғарғы санатты дәрігер. Ол қазіргі таңда бедеулік көрсеткіші артып отырғанын алға тартты. 

«Бала барлығына керек. Бедеуліктің себептері әртүрлі болуы мүмкін. Бұл негізінен эндокриндік факторлардан, семіздік, труба факторы, ерлер факторы, жыныстық жолмен берілетін түрлі аурулар қатары, экология әсерінен болуы мүмкін. Дұрыс тамақтанбау мен салауатты өмір салтын ұстанбау да себепші болып жатады. Жылына біз экстракорпоралдық ұрықтандыру бойынша 4 мың түрлі бағдарлама дайындаймыз», - деді дәрігер. 

Ләззат Айтқожинаның айтуынша, ұрықтандыру – "зергерлік өнер" сияқты, сондықтан эмбриондармен барлық емшаралар микроаспаптарды қолданып, бірнеше есе ұлғайту арқылы жасалады. 

«ЭКО жасату бала сүюге 100% кепілдік бермейді. Нәтиже 50-50 болуы мүмкін. Алғаш рет нәтиже шықпай қалатын жағдайлар көп кездеседі. Бірақ көптеген ата-ана берілмейді, біздің барлық ұсыныстарымызды басшылыққа алып, қажетті ем алып қайта оралады. Мысалы, менде 2007 жылдан бастап жүкті болуға тырысып жүрген пациент бар. 11 жыл бойы ол ана бақытына ие болу үмітімен бізге келуде. Біз онымен бірге осы мақсатқа қол жеткізу үшін барлық мүмкіндікті жасап келеміз. Үмітіміз әлі де бар», - деді маман. 

Қазақстанда жыл сайын шамамен 20 мың жұп бала сүйе алмай келеді. Сол себепті әйелдердің орташа 15-20%-ы экстракорпоралдық ұрықтандыруға жүгінеді. Көп адам квота кезегін күтуде. Бұл ретте еліміз бойынша тегін ЭКҰ квоталарының саны небәрі 900. Емделушілер өз кезегін бір жыл немесе одан да көп күтуіне тура келеді. 

Осы күні жыныстық қатынасқа түсіп жүрген респонденттердің басым көпшілігі контрацептивтерді пайдаланса (97% қыздар және 99% жігіттер). Оның ішінде респонденттер котрацептивтердің әртүрлі әдістерін пайдаланады. Мәселен, респондент-жігіттердің 91%-ы барьерлік әдістерді пайдаланады, респондент-қыздардың 43%-ы бала бітірмейтін таблеткаларды пайдаланатын болып шықты. 

«Бедеуліктің салдарларымен күресуден гөрі, алдын алу жұмыстарын жүргізу және тұрғындарды ақпараттандыру барынша тиімдірек. Әрбір емделушінің өз денсаулық анамнезі бар. О бастан өз денсаулығына дұрыс қараған адам көптеген қиындықтың алдын алады. Әрине, ЭКҰ әдісіне жүгінген жандарға біз көмекке келеміз. Алайда, процедура алдымен үлкен қаражатқа келіп тіреледі. Өйткені үнемі анализдер тапсыру, тексеруден өту қажет. Пациенттердің ыждаhаттылығына да көп нәрсе байланысты. Сенім мен үміт бар жерде, шын мәнінде, ғажайыптар болады», - деді маман.

Ляззат Айтқожинаға күніне қабылдауға 25-ке жуық адам келеді. Олардың төртеуі – жаңа пациенттер болса, қалғандары емдеу курсынан өтіп жүргендер ЭКҰ жасауға дайындалатындардың қатары. Жылына ол 500-ге жуық емделуші қабылдайтынын айтты. Алматыдағы репродуктивті медицина орталығы орта Азиядағы ең үлкен орталық болғандықтан, көмекке зәру отбасылар тіпті Ресей, Қырғызстан, Тәжікстан және тағы басқа ТМД елдерінен келеді. 5-6 жыл ішінде 500-ге жуық әйел дәрігердің көмегімен ана болу бақытын ие болды. 

«Біз жаңа технологияларды қолданамыз. Сапалы генетикалық талдау жасайтын арнайы аппарат бар. Егер бұрын біз тек 9 хромосомаға талдау жасай алатын болсақ, қазір эмбрионды жатырдың қуысына ауыстырғанға дейін ұрықтың денсаулығын анықтауға болатын, яғни барлық 23 хромосомалардың генетикасын тексеруге мүмкіндік бар. ДНҚ фрагментациясын тексеретін аппарат та қолданыста», - деді дәрігер. 

Бірнеше жыл бұрын бағдарлама бойынша 10 әйелдің тек 20-30%-ы жүкті болса, бүгінде бұл көрсеткіш 75%-ға дейін өскен. Бұл жаңа әдістермен, заманауи технологияларға да тікелей байланысты. Мамандар отбасылық жұптар дәрігерге уақытында жүгінсе дейді. Себебі уақытты жіберіп алмау өте маңызды.


Пікірлер(0)

Пікір қосу